آیا فلسفه اُرُدیسم، "فاتالیسم" را رد می کند؟

بله، بر اساس "کتاب سرخ" فیلسوف اُرُد بزرگ  و فلسفه اُرُدیسم (Orodism)، "فاتالیسم" (جبرگرایی- Fatalism) را به صراحت و با شدت رد می‌کند.

دلایل اصلی این رد قاطع را می‌توان در نکات زیر خلاصه کرد:

1. تأکید بر اراده آزاد و انتخاب انسانی:

   • شادی به عنوان انتخاب: "زندگی پیشکشی است، برای شاد زیستن." و "آدم های شاد، در کمین جشن و بزم نیستند، آنها خود شادی آفرینند." این جملات به روشنی نشان می‌دهند که شادی یک انتخاب و حاصل کنش ارادی فرد است، نه چیزی که از پیش تعیین شده باشد.
   • مبارزه با غم و رنج: "برخیزید، نشان دهید که رنج ها حقیرتر از آنی هستند که پژمردگی و فروریزی شما را باعث شوند." و "باید خردمندانه با سختی ها مبارزه کرد." اُرُدیسم به جای پذیرش منفعلانه سختی‌ها، انسان را به مقابله فعال و هوشمندانه با آنها فرا می‌خواند.
   • قدرت دگرگون‌سازی: "بالندگی و شکوفایی، در آفرینش راه های تازه است." این نشان می‌دهد که انسان توانایی تغییر و ایجاد مسیرهای جدید را دارد.

2. اهمیت آرمان‌گرایی و تلاش برای رسیدن به اهداف:

   • آرمان‌ها به عنوان محرک: "آرمان ما، باید دارای شور و برانگیختگی باشد، تا آدمی را به جنبش و تکاپو وادارد." آرمان‌ها نقش محوری در جهت‌دهی به زندگی و ایجاد انگیزه برای عمل دارند. در فاتالیسم، داشتن آرمان بی‌معناست، زیرا نتیجه از پیش مشخص است.
   • کوشش بی‌پایان: "کوشش بی پایان برای رسیدن به یک آرمان پاک، از آدمی، چهره ماندگار می سازد." این تاکید بر کوشش مداوم، مغایر با دیدگاه جبرگرایانه است که تلاش را بی‌ثمر می‌داند.
   • غلیه بر موانع: "کمر هر راه درازی، در برابر آرمان خواهی برآزندگان خواهد شکست." این جمله بیانگر قدرت اراده و پشتکار انسان در غلبه بر چالش‌هاست.

3. مسئولیت‌پذیری فردی و جمعی:

   • خودباوری و تکیه بر خود: "میندیش که دیگران، تو را به آرمانت خواهند رساند." و "باید دست بر زانوی خویش گیری." این تاکید بر استقلال و اتکا به توانایی‌های فردی، نقطه مقابل دیدگاه جبرگرایانه است که فرد را قربانی سرنوشت می‌داند.
   • نقش انسان در محیط زیست: "همه ما آدمیان، در برابر طبیعت، مسئولیم." این دیدگاه، مسئولیت کنش‌های انسان و پیامدهای آن را به عهده خودش می‌گذارد.

4. پویایی و پیشرفت:

   • آغاز دوباره: "هیچ گاه برای آغاز دیر نیست، همین بس که به خود بگوییم: اینبار، کار ناتمام را به پایان می رسانم." این تفکر، فرصت‌های متعدد برای تغییر و بهبود را در طول زندگی به رسمیت می‌شناسد.
   • رشد و تکامل: "توان آدمی را پایانی نیست." و اشاره به اینکه "جهان رو به پویش است و آدمها پیوسته از راه رفته گذشتگان، پندها گرفته و آموزش ها دیده اند، پس بی شک در هر زمان و دوره ای آدمهایی بزرگتر از گذشته پا به میدان می گذارند." این دیدگاه کاملاً با مفهوم تکامل و پیشرفت انسانی همسو است.

5. تفسیر "تقدیر" و "بخت":

   • با وجود استفاده از واژگانی مانند "دست تقدیر" یا "همای بخت"، اُرُدیسم آنها را نه به معنای جبر مطلق، بلکه به عنوان عواملی برای رشد و تکامل تفسیر می‌کند. "سالها باید بگذرد تا بفهمیم که یکی از مهمترین وقایع زندگیمان را پشت سر گذاشته ایم، واقعه ای که اگر نبود هرگز تکامل نمی یافتیم." این نشان می‌دهد که حتی رویدادهای ناگهانی و هولناک، می‌توانند منجر به کمال انسانی شوند، نه اینکه فقط انسان را به بردگی سرنوشت بکشند.
   • "همای بخت بر شانه ات نخواهد نشست، مگر آنکه شانه ای به گستره و پهنای کوهستان داشته باشی." این جمله به وضوح بیان می‌کند که حتی بخت و شانس هم نیازمند آمادگی و ظرفیت‌سازی از سوی فرد است.

در نتیجه، فلسفه اُرُدیسم یک فلسفه کنش‌گرا و اختیارمحور است که بر توانایی، مسئولیت و اراده انسان برای ساختن زندگی و آینده خود تأکید فراوان دارد و هرگونه نگرش جبرگرایانه و منفعلانه را رد می‌کند.