حکایات تاریخی شنیده نشده

حکایت می کنند که روزی ناصرالدین شاه به مازندران می رفت، در نزدیکی مقصد وقتی سر از پنجره ماشین بیرون آورد، دریا را مشاهده کرد، با تعجب از یکی از همراهان پرسید:
آن چیست؟!
آن شخص متملقانه تعظیمی نمود و عرض کرد: قربان! بحر خزر شرفیاب شده است!
*********
از اسکندر مقدونی، جهانگیر معروف پرسیدند: علت چیست که احترام استاد را بیش از پدر به جای می آوری؟
گفت: پدر سرمایه بخش تن است و استاد پرورنده جان- نهال آن فنا شود و داده این، جاودان بماند. بقول حکیم ارد بزرگ (پدر فلسفه نوین و چهارمین حکیم تاریخ ایران) : دست استاد خویش را ببوس، چون او هم پدر است ، هم پرورنده خرد.

زمستان سرد و بازار گرم رمان

بازار نشر
زمستان سرد و بازار گرم رمان
محمد رضا حیدرزاده


بازار نشر کتاب در آغازین روزهای زمستان با انتشار کتاب های جدید رمان و قصه و شعر، توانست گرمابخش محفل کتابخوانان شود. آنچه در پی می آید، نگاهی گذرا به برخی کتاب های تازه منتشر شده است.

***

دومین مجموعه شعر محمدرضا طاهری باعنوان «آرامگاه ادبی» توسط انتشارات فصل پنجم منتشر شد.

این کتاب شامل غزل‌هایی است که در آن شاعر سعی کرده با بهره‌گیری از شیو‌ه‌های کلاسیک و تلفیق آن با زبان و تصاویر نو و گاه استفاده از تکنیک‌های روایت در شعر، فضایی تازه به مخاطب عرضه کند. موضوع بیشتر شعرهای این کتاب، تلفیقی از مباحث اجتماعی، عاطفی و مذهبی است.

«آرامگاه ادبی» با شمارگان هزار و 200 نسخه و قیمت 3 هزار تومان منتشر شده است. «سرفه‌های گرامافون» عنوان مجموعه شعر قبلی طاهری بود که چاپ و عرضه با استقبال مخاطبان روبرو شد.

***

رمان «پلنگ خانم تنهاست» نوشته علیرضا سیف‌الدینی که سال‌ها در نوبت انتشار بود، به زودی توسط نشر افراز منتشر خواهد شد.

علیرضا سیف‌الدینی، مترجم و نویسنده این کتاب گفت: رمان «پلنگ خانم تنهاست» داستان رمان‌نویسی است که همسرش در حال نوشتن زندگی پلنگ خانم است. یک دلیل نامگذاری پلنگ خانم به این علت است که این شخصیت، صورتی شبیه به پلنگ دارد. یک دلیل دیگرش برداشت خودم به عنوان خواننده اثر است.

وی افزود: شرح کوتاه برداشت شخصی‌ام این است که انسانی که پلنگ می‌شود،‌ چگونه می‌شود؟ نظر من این است که انسان وقتی پلنگ می‌شود،‌ باید در انسان بودنش پلنگ شود؛ یعنی شجاعت پلنگ را داشته باشد، اما درنده‌خویی او را به کار نگیرد. در کل، داستان این رمان، درباره زندگی یک زن است که به نظرم از منظری متفاوت به این موضوع نگاه می‌شود.

این مترجم گفت:‌ این کتاب به غیر از ترجمه‌ها و دیگر آثارم، پنجمین رمان نوشته شده‌ام و دومین رمانی است که از من چاپ می‌شود. این کتاب که سال 90 به ارشاد رفته بود، چند ماه است مجوز چاپ را کسب کرده و حداکثر تا پایان این ماه توسط انتشارات افراز به چاپ می‌رسد.

***

رمان «کیمیا خاتون» نوشته سعیده قدس و «بگشای لب» نوشته شهره وکیلی از سوی یک ناشر ایرانی ـ انگلیسی در اروپا و آمریکای شمالی منتشر و در سایت آمازون قرار گرفت.

انتشارات ایرانی - انگلیسی «شمع و مه»(candle and fog) که در زمینه برگردان آثار ادبی معاصر ایرانی به زبان‌های زنده دنیا فعالیت می‌کند، به تازگی دو کتاب از نویسندگان کشورمان را منتشر و در بازارهای جهانی عرضه کرده است.

یکی از این کتاب‌ها رمان «کیمیا خاتون» نوشته سعیده قدس است که به داستان زندگی دخترخوانده مولانا جلال‌الدین محمد بلخی می‌پردازد. این کتاب بر اساس متن‌های معتبر تاریخی به نگارش درآمده و به زندگی «کیمیا خاتون» دختر محمدشاه ایرانی و کراخاتون، که پس از مرگ شوهرش به عنوان همسر دوم به عقد محمد جلال‌الدین بلخی درآمده بود، می‌پردازد.

ترجمه انگلیسی این کتاب با عنوان «kimya khatun» در 380 صفحه و با بهای 19 دلار و 40 سنت منتشر شده است.

همچنین ترجمه انگلیسی کتاب «بگشای لب» نوشته شهره وکیلی با عنوان «the veil of tears» توسط همین ناشر(شمع و مه) در بازارهای جهانی منتتشر شده است.

***

سه رمان در قالب یک کتاب به دلیل گرانی کاغذ و افزایش هزینه‌های چاپ، بزودی منتشر خواهد شد.

مرتضی فخری از قرار دادن سه اثر داستانی بلند خود برای انتشار در یک کتاب خبر داد و گفت: بعد از نمایشگاه کتاب امسال، سه اثر داستانی با عنوان «تنهایی اتاق 313»، «نفس» و «سی‌ گاو» برای انتشار آماده کردم که قرار بود هر کدام در یک کتاب جداگانه منتشر شود، اما به خاطر گرانی کاغذ و مسائل موجود در حوزه چاپ کتاب در نهایت تصمیم گرفتم که این سه اثر را در یک کتاب با نام «سی‌گاو» جمع کنم که مجوز انتشار گرفته و منتشر می‌شود.

وی همچنین از پایان تألیف رمان تازه‌ خود با عنوان «خوار گلو» خبر داد و گفت: این داستان در روستایی می‌گذرد که حیات اقتصادی آن از راه تهیه و فروش خار و هیزم صورت می‌پذیرد، اما رفته رفته با حضور چراغ والور و نفت در این روستا این اقتصاد با کسادی روبرو می‌شود و این همزمان است با تولد قهرمان قصه است که همه فکر می‌کنند از شورقدمی اوست که این اتفاق رخ داده است و به نوعی او را طرد می‌کنند.

به گفته فخری، این آثار همگی از سوی نشر افراز منتشرخواهند شد.

***

رمان وسترن «برادران سیسترز» نوشته پاتریک دوویت به زودی با ترجمه پیمان خاکسار توسط نشر به‌نگار به چاپ می‌رسد.

رمان«برادران سیسترز» عنوان دومین رمان پاتریک دوییت نویسنده جوان کانادایی است. این رمان در2011 در کانادا منتشر شد و موفق شد در میان عناوین نامزد جایزه بوکر راه پیدا کند که به عقیده برخی از منتقدان این جایزه باید به این کتاب تعلق می‌گرفت. داستان‌ این رمان وسترن در سال‌های قرن نوزدهم جریان دارد.

با وجود فضا و شرایط شکل‌گیری داستان که غرب وحشی است، رمان دارای دغدغه‌های امروزی است. شخصیت‌های اصلی رمان هم دو برادر هفت‌تیرکش هستند که مزدور بوده و با آدمکشی گذران عمر می‌کنند. این رمان بعد از انتشار، به مرور زمان بیشتر مورد توجه قرار گرفته و در میان پرفروش‌ترین کتاب‌ها در آمریکا و کانادا قرار گرفت.

ترجمه این وسترن ساختارشکن چندی پیش توسط پیمان خاکسار به پایان رسید.

***

نمایشنامه «موسیقی مجلسی» نوشته آرتور کوپیت، بهمن‌ماه امسال با ترجمه عاطفه پاکبازنیا به بازار نشر عرضه خواهد شد.

عاطفه پاکبازنیا مترجم این نمایشنامه گفت: داستان نمایشنامه «موسیقی مجلسی» در سال 1938 جریان دارد و در مورد 8 زن مشهور از نسل‌های مختلف است که دور هم جمع شده‌اند و احساس می‌کنند که قرار است از طرف مردها حمله‌ای به سویشان صورت بگیرد. بنابراین شروع به ذهنیت‌سازی براساس دیدگاه‌های خودشان می‌کنند.

وی افزود: آرتور کوپیت، نویسنده این اثر، برنده جایزه تونی است و دوبار هم نامزد جایزه پولیتزر شده است. من ترجمه آثار او را از چند سال پیش آغاز کردم و سال پیش بازگردانی‌شان را به پایان رساندم. به این ترتیب این نمایشنامه‌ها به ترتیب و به صورت هرسال یک نمایشنامه توسط انتشارات افراز به چاپ رسیدند.

***

مصطفی جمشیدی، داستان نویس، از تحویل تازه‌ترین رمانش به ناشر برای چاپ خبر داد و گفت: رمان «وقایع‌نگاری یک زندیق» که بخش مفصلی از آن به وقایع قبل از انقلاب مربوط می‌شود، تحویل انتشارات بنیاد ادبیات داستانی ایرانیان شده است.

وی افزود: حجم این رمان 287 صفحه است و کارهای مربوط به قبل از چاپش انجام شده و به زودی منتشر و راهی بازار می‌شود.

جمشیدی اضافه کرد: محوریت داستانی این رمان، مهاجرت عده‌ای از ایرانیان به کشورهای شمالی (شوروی) در دوران بعد از قحطی جنگ جهانی دوم است.

وی گفت: این رمان قسمت اول از سه‌گانه‌ای است درباره انقلاب و دوران بعد از آن است و هم اکنون هم در حال نگارش جلد دومش این سه گانه با عنوان «دشت یاغی‌ها» هستم. طرح ذهنی جلد سوم را هم ریخته‌ام و به زودی نگارش آن را آغاز می‌کنم.

***

مجموعه شعرهای آیینی احد ده‌بزرگی با عنوان «هزار خانه خورشید» توسط انتشارات سوره مهر منتشر می‌شود.

این شاعر پیشکسوت درباره ویژگی مجموعه شعر جدیدش گفت: این مجموعه شعری شامل دو بیتی‌هایی است که تمام آنها تم آیینی دارند.

ده بزرگی ادامه داد: از دیگر ویژگی‌های «هزارخانه خورشید» این است که هم برای علاقه‌مندان به شعرهای آیینی مفید است، هم برای مداحان قابل استفاده خواهد بود.

این شاعر درباره تفاوت مجموعه جدید خود با اثر قبلی‌اش«گل می‌روید»، گفت: این دو مجموعه شعر تفاوت اندکی با یکدیگر دارند. در دفتر شعر «گل می‌روید» بخش انتهای کتاب به رباعی‌های آزاد با موضوعات اجتماعی، عاطفی و زندگی روزمره اختصاص یافته، اما مجموعه «هزار خانه خورشید» تنها اشعار آیینی را شامل می‌شود.

***

کتاب «شاهنامه فردوسی» با بازنویسی اسدالله شعبانی و نقاشی‌های کریم نصر از مجموعه«ادبیات ایران از دیروز تا امروز» توسط انتشارات پیدایش به چاپ رسید.

شاهنامه حاصل رنج سالیان شاعر بزرگ فارسی‌زبان ایرانی است. داستان فراز و فرود، غم و شادی، رنج و آسایش، شکست و پیروزی یک ملت است.اسدالله شعبانی با گزینش گوشه‌هایی از این کتاب عظیم و ساده‌نویسی و شرح ابیات، تلاش کرده است تا خوانندگان را با این اثر بزرگ ایران زمین آشنا کند.

وی در مقدمه‌ای که بر کتاب نوشته، آورده است: کوشیده‌ام کتاب را متناسب با درک و دریافت نوجوانان ارائه دهم. به همین علت از افراط در ساده‌نویسی پرهیز کرده و سعی شده بین نثر فعلی و شعر فردوسی هماهنگی باشد.

***

کتاب «ایرانیان در بابل هخامنشی» نوشته محمد ا. داندامایف با ترجمه محمود جعفری دهقی توسط انتشارات ققنوس به چاپ رسید.

این کتاب یکی از ارزشمندترین پژوهش‌های دانامایف در باب ایرانیان ساکن در بابل در طول فرمانروایی هخامنشیان است.

وی با دقت بسیار گِل‌نوشته‌های ایلامی باقیمانده از بایگانی عظیم موراشو را بررسی کرده و بدین ترتیب فهرستی از ایرانیان ساکن بابل و سایر شهرهای میانرودان را به دست داده است.

از آنجا که این اسامی در هیچ سند دیگری ثبت نشده و تنها مرجع ارائه‌دهنده آن همین گل‌نوشته‌هاست، از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است.

افزون بر این، به یاری این اسناد می‌توان به روابط اجتماعی، فرهنگی و به ویژه اقتصادی عصر هخامنشی با دیگر سرزمین‌های تابع امپراتوری پی برد.

***

دو نمایشنامه «چهارمین در» و «گاو مجسم» نوشته غلامرضا احمدخوانی چاپ و منتشر شد.

در نمایشنامه «چهارمین در»،همانطور که از نامش پیداست، چهار در وجود دارد که هر در متعلق به یک نفر است و هر یک از این نفرات هم معرف یک طبقه اجتماعی است. درِ چهارم اما همیشه بسته است و همه دنبال این هستند که بدانند این در متعلق به کیست.

این نمایشنامه 72 صفحه‌ای در شمارگان 1100 نسخه و با بهای 2500 تومان از سوی انتشارات افراز راهی بازار شده است.

نمایشنامه «گاو مجسم» هم داستان زندگی مرد تنهایی است که از لحاظ روحی و روانی با بقیه افراد تفاوت اساسی دارد. این مرد هر روز به پارک نزدیک محل زندگی خود می‌رود و با مجسمه گچی گاوی که در داخل پارک نصب شده، صحبت می‌کند.

این مجسمه برای این پیرمرد همیشه زنده است و ادامه این روند و تغییر این مجسمه در پارک ماجرای نمایشنامه «گاو مجسم» را شکل می‌دهد.

***

مجلدات تازه‌ای از رمان پیامبر که در هشت مجلد منتشر می‌شود، آماده شد.

نقی سلیمانی،نویسنده این رمان،گفت: پنجمین جلد از رمان پیامبر همزمان با نمایشگاه کتاب امسال و با موضوع بزرگسالی پیامبراکرم (ص) منتشر شد و جلد ششم این رمان با موضوع میانسالی پیامبر اکرم (ص) در دو بخش تألیف می‌شود که بخش نخست آن به ناشر تحویل شده است. بخش دوم این کتاب را در دست نگارش دارم و تقریباً تا نیمه تألیف شده است.

وی افزود: مجلدات بعدی این کتاب به دوران کلانسالی پیامبر باز می‌گردد که هنوز مراحل تحقیق و پژوهش آن به طور جدی آغاز نشده است.

سلیمانی همچنین از تجدید چاپ مجلدات پیش از تولد، کودکی، نوجوان و جوانی پیامبراکرم (ص) از این مجموعه برای چهارمین نوبت از سوی مؤسسه انتشارات به‌نشر خبر داد و گفت: انتشارات قدیانی به تازگی کتاب «دریا اسب من شده است» را که با موضوع زندگانی شمس تبریزی نوشته‌ام، تجدید چاپ کرده است.

***

ترجمه گزیده اشعار ناظم حکمت برای انتشار آماده شده و به زودی توسط انتشارات نگاه به چاپ می‌رسد.

احمدی پوری، شاعر و مترجم گفت: ترجمه مجموعه گزیده اشعار ناظم حکمت در سال گذشته به پایان رسید و اوایل سال 91 آن را به انتشارات نگاه سپردم. این کتاب با حجم حدوداً 500 صفحه‌، کتاب مفصلی است که بسیاری از اشعار این شاعر ترک را در برمی‌گیرد.وی افزود: کتاب همه مراحل پیش از چاپ را طی کرده و در حال حاضر در صحافی است و به زودی به چاپ می‌رسد. این کتاب، مجموعه گزیده مفصل و جامعی از اشعار حکمت است که می‌تواند مورد استفاده علاقه‌مندان این شاعر در کشورمان قرار بگیرد.اثر دیگری که برای همین ناشر ترجمه‌ می‌کنم، مجموعه گزیده اشعار آنا آخماتووا است که این کتاب به پایان راه خود نزدیک می‌شود و به نظرم حداکثر تا یک ماه دیگر نسخه ترجمه شده آن به انتشارات نگاه تحویل داده خواهد شد.

***

مجموعه‌ پنج جلدی «جو شرلوک»، ماجراهای خنگ‌ترین کارآگاه دنیا با ترجمه کاوه شجاعی از سوی نشر چکه منتشر می‌شود.

این کتاب جو شرلوک را این گونه معرفی می‌کند: شخصیت اصلی این مجموعه،‌ جو شرلوک، نه تنها نابغه‌ لوس و درسخوانی نیست، بلکه اوضاعش توی مدرسه خیلی خراب است. نه تنها زور بازو ندارد،‌ بلکه از تاریکی هم می‌ترسد، اما یک کار را خوب بلد است. او می‌داند چطور معماهای بزرگ را حل کند. او یک جوجه کارآگاه است.

***

نخستین مجموعه داستان علی‌اکبر حیدری با عنوان «بوی قیر داغ» از سوی نشر روزنه در حالی منتشر شد که وی معتقد است همه داستان‌های او به خواننده این حس را القا می‌کند که در حال استشمام بوی قیر داغ است.

علی‌اکبر حیدری گفت: این کتاب نخستین اثر منتشر شده از من است، اما پیش از این، دو اثر دیگر را نیز در سال 88 و 89 از سوی نشر آگه برای انتشار ارائه کردم که مجوز نشر دریافت نکرد.

وی افزود: اسم این مجموعه براساس نام داستانی از آن انتخاب شد که در حال حاضر از مجموعه حذف شده است، اما به نظرم می‌توان حس ناشی از آن را در همه داستان‌های مجموعه درک کرد.

حیدری افزود: درباره داستان‌های این مجموعه می‌توانم بگویم که همگی دارای یک روح واحد روی خود هستند. این داستان‌ها درباره تأثیر گذشته روی آدم‌هاست و این که این گذشته حال آنها را رها نمی‌کند و نمی‌گذارد که آنها از دستش رها شوند. این حس در همه داستان‌های این مجموعه حتی اگر از نظر زبانی با یکدیگر متفاوت باشند به چشم می‌خورد.

راه درمان انحرافات اجتماعی و گسست نسل ها

هیچ جامعه ای را نمی توان بدون انحراف در هیچیک از نقاط جهان یافت. در درصدی از رفتارها اعم از رفتار بزرگ و کوچک، زنان و مردان تا حدی انحراف وجود دارد و کمتر جامعه ای است که می توان گفت انحراف در آن جامعه وجود ندارد و یا اندک است. جامعه شهری پرجمعیت نمی تواند بدون انحراف باشد، این مسئله به عنوان اصلی در تمام شهرها و پایتخت های بزرگ جهان به چشم می خورد.
در دهه های اخیر، میزان انحرافات و بزه کاری ها در جامعه ما روز به روز افزون تر شده وبر حسب جنسیت، این انحرافات بیشتر شده است، دلیل آن مهاجرت هایی است که به شهرها صورت می گیرد و در نتیجه جمعیت بسیاری از شهرهای ما از میلیون گذشته و مرکب از غریبه ها شده است.
جامعه ای که مرکب از غریبه ها باشد در هنجارهای عمومی میان مردم توافق زیادی به وجود نمی آید و در نتیجه تعداد افرادی که با هنجارهای هماهنگ در کنار یکدیگر زندگی می کنند بسیار کم است، یعنی افرادی که وابسته به یک نوع ایل ، قبیله و خانواده هستند در کنار یک دیگر قرار نمی گیرند.
از سویی افرادی که در ده و شهرهای کوچک زندگی می کنند به حد خودشان رفتار می کنند که الزاما در شهرهای بزرگ کارآیی زیادی ندارد. از لحاظ نظری گذر از اجتماع به هم بسته و پیوسته به شهرهای چند میلیونی از هم گسسته و متکی به فرد منجر به بسیاری از اتفاقات و انحرافات از هنجارها ویا انواع بزه کاری هایی می شود که جرم محسوب می شود و برای آنها تنبیه وکیفری تایین شده است.
و اما علت آن، در دهه های اخیر اصولا نحوه تربیت و برداشت نسل جدید از رسانه ها، جامعه و مدرسه تفاوت فاحشی پیدا کرده نسبت به نسل پیشین. تحقیقات نشان می دهد گسست قابل توجهی میان نسل سالمند و نسل جدید به وجود آمده که البته منطقی است.
اصولا در اثر تغییراتی که در جامعه رخ می دهد این گسست به وجود آمده. در ده سال گذشته رسانه های الکترونیکی مثل موبایل، اینترنت، ماهواره و بسیاری موارد دیگر انواع اطلاعات در سطح جهانی از سویی و حضور نشانه ها و نمایش پرخاشگری ها در خیابان، خانواده و دیگر مکان ها و یا اعمال غیر معقول ،رفتاری و خشونی افراد را تحت تاثیر قرار داده است.
در رسانه ها و تبلیغات به جای این که درباره قداست کار صحبت کنند، در جهت قداست پول تبلیغات زیادی صورت می گیرد و در نتیجه نیازمندی های مردم به سمت آزمندی سوق یافته است به خصوص نسل های جوان تر و بالغ تر که وارد بازار کار می شوند را تحریک می کند.
زمانی که این افراد مهاجرت می کنند توقعات زیادی ندارند اما وقتی با این تبلیغات گره می خورند، اگر به آرزوها وآمال خود از طریق قانونی دست نیابند که معمولا درصدی از آنها نمی رسند در نتیجه به قصد تحقق آرمان خود به کارهای غیرقانونی دست می زنند ونتیجه آن هم انحرافات ویا ارتکاب به جرم در جامعه است.
به همین جهت است که ما به نسبت ده سال پیش تعداد زندانیان بیشتری را داریم. ده سال پیش ما کمتر از 180 هزار نفرزندانی داشتیم که عمده ترین آنها هم مربوط به مواد مخدر بود، در حال حاضرتعداد زندانیان ما بیش از 240 هزار نفر است در زندان هایی که ظرفیتش بیش از 85 هزار نفر نیست.
بخشی از این مساله به دولت برمی گردد که شرایط لازم برای تربیت در زندان ها را فراهم کند. در زندان ها به خاطر نبود ظرفیت منطقی وانباشت زندانیان در یک جا مقدار زیادی از انحرافات را از یک دیگر یاد می گیرند و وقتی هم آزاد می شوند به جای این که متنبه شوند، بدتر می شوند یعنی قبح زندان برای آنها فرو می ریزد و دوم اینکه با افرادی آشنا می شوند که در خارج از زندان هم به همکاری ادامه می دهند و تکرار جرم درباره تعدادی از افراد صورت می گیرد. نتیجه می گیریم که زندان باید مکانی برای تربیت باشد نه تنبیه.
در خصوص مساله پیشگیری از جرم، باید آن را از چند بعد بررسی کنیم. ابتدا این که قوانین ما قدیمی هستند ودر شرایط فعلی کارآمدی لازم را ندارند و یک تجدید نظر تمام عیار دوراندیشانه، واقع بینانه و روشنگرانه باید صورت گیرد تا قوانین به روز شوند. ثانیا تعداد دادگاه ها وزندان ها به نسبت جمعیت باید افزون تر شود وجنبه سالم سازی داشته باشد نه جنبه بدآموزی.
ثالثا ، امکان اشتغال برای همه، به خصوص برای اولیا و سرپرستان خانوار فراهم شود تا فقرباعث نشود که برخی از جرایم وبزه کاری ها پدید آید چون عامل عمده جرم، فقر وبیکاری است.
 دیگر این که خود مدارس نقش بسیار بسزایی در پیشگیری از جرم در جامعه می توانند داشته باشند. اکنون مدارس تبدیل شده به مرکزی برای یاد دادن، خواندن، نوشتن و مسائلی که بیشتر جنبه تعلیماتی،صوری وکتابی دارد، در صورتی که درمدارس، مساجد و منابر اصل اخلاقی وآموزشی فراموش شده است. باید دربرنامه های اخلاقی به آموزی را پیش بگیریم. به قول پدر فلسفه نوین حکیم ارد بزرگ "برآیند سامان یافتگی ، رفاه است پس : نخست باید به ساختار درست رسید ، سپس بر اساس آن ساماندهی کرد ، آنگاه رفاه همگانی ، هویدا می گردد. "
در رسانه های ما متاسفانه میزان خشونت وغم زدگی بسیار بالا است و از شادی های سالم کمتر خبری هست البته اخیرا به این مساله توجه کردند که این زمان نیاز دارد.
نکته دیگر این است که زمانی که جرمی صورت می گیرد مجرم باید تاوان جرم خود را بپردازد واین امر یا به صورت حبس، جزای نقدی ویا اعدام است. اعدام درمانی ممکن است در بعضی از مواقع جوابگو باشد، اما در کشورهای اسلامی کارایی لازم را ندارد. در کشور ما سعی بر این است که مساله اعدام را به نحوی حل کنند وبه حداقل برسانند تنها در مواردی که دیگر نمی توان راهی جز اعدام را در پیش گرفت این اقدام صورت می گیرد.
در برخی موارد نیز دیده می شود که متاسفانه بسیار سریع به اعدام متوسل می شوند که این خود مساله ای برای بروز اعتراضات درونی در سطح جامعه وبیرونی در سطح جهانی می شود.
با فرهنگ سازی واطلاع رسانی تا حد زیادی می توان در پیشگیری از وقوع جرم موثر بود، اما تنها اطلاع رسانی وفرهنگ سازی نمی تواند در وقوع جرم وبزه موثر باشد بلکه اقدامات بسیار عمیق وژرف نگر در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی باید صورت گیرد و متولی این ابعاد نیز یک نهاد واحد نیست چندین نهاد باید وارد معرکه شوند از جمله پلیس، نیروی انتظامی، دولت و بخش های دیگر که هر کدام می توانند سنبل اخلاق باشند.

روشن از شهود ماه

معرفی مجموعه شعر رضوی «کبوترانه بخوان آسمان هشتم‌‌را»/رضا اسماعیلی/سخن گستر
روشن از شهود ماه
اکبر اکسیر


ادبیات فارسی در تمام زمینه‌ها نمونه‌های درخشانی از خود به یادگار گذاشته است که بخش اعظم آن به طرح و منقبت بزرگان دینی اختصاص دارد. از آنجایی که این نوع از ادبیات مدحی در قبال دریافت صله و چشمداشت مادی انجام نمی‌گرفت، گذشته از اجر معنوی، شهرتی فراگیر برای گوینده کسب می‌کرد که خود نوعی شعر مقاومت در برابر مدح امیران و فرمانروایان وقت بوده است و نفوذ عمیقی در عامه مردم داشت.

آثار کلاسیک ادب فارسی، سرشار از این نوع شعر بوده است و اغلب شاعران بزرگ، دیوان و دفتر خود را با شعری در ستایش خدا یا مدح و منقبت پیامبر اعظم(ص) و ائمه اطهار و بزرگان دین شروع کرده‌اند. نظر به این که حرم مطهر امام هشتم شیعیان در مشهد مقدس مهم‌ترین زیارتگاه مردم ایران است، علاقة شاعران به سرودن اشعار مدحی در بارة این امام همام از ویژگی‌های خاصی برخوردار است. «در همه این سروده‌ها عشق و ارادت تموّج و درخشش دارد و شاعران به موضوعاتی چند درباب شخصیت حضرت رضا(ع) پرداخته‌اند که از آن جمله می‌توان به غربت امام / گره‌گشایی و رأفت به نیازمندان / دلربایی حرم و گنبد طلا / ضامن آهو و پناه رمیدگان و دردمندان اشاره کرد.» (دکتر محمدرضا سنگری)

آستان قدس رضوی با تشکیل کنگره‌ها و جشنواره‌های مختلف، سهم عمده‌ای در آفرینش آثار ارزشمند داشته است که مهمترین آنها جشنوارة‌شعر رضوی است که هرساله با فراخوان از شاعران چهار گوشه ایران، آثار برتر خود را به اهل نظر معرفی می‌کند. کتاب‌های منتخب شاعران شعر رضوی در حال حاضر بخش اعظم شعر آئینی ما را تشکیل می‌دهند. آنچه که در آسیب‌شناسی این نوع از شعرها جلب توجه می‌کند، تولید شعرهای سفارشی است که براثر تکرار، از فخامت و شیوایی و ابتکار عمل به دور می‌ماند و آنچه تولید و چاپ و پخش می‌شود، در قبال هزینه‌های هنگفت جشنواره ناچیز است. چرا که عده‌ای از رندان حرفه‌ای با دستاویز کردن واژه‌های کبوتر، حرم طلا، ضامن آهو، امام غریب و... از شناساندن واقعی امام رضا(ع) باز می‌مانند و آنچه در پردة ابهام می‌ماند، شخصیت واقعی و ارزشهای پنهان آن بزرگوار است که ردیف و قافیه‌های تکراری و سوژه‌های مستعمل و شعرهای زیراکسی موفق به توصیف آن نیست و خروجی این جشنواره‌ها و شب شعرهای مشابه، هنوز قادر به تولید شعری فراگیر از زاویه‌ای بکر و ساختاری نو و لحنی متفاوت نبوده‌اند.می‌توان اقرار کرد که ترانه‌ها و سرودهای مناسبتی از زبان کودکان و با بیانی کودکانه، پخش شده از تلویزیون، مؤثرتر از تولیدات این جشنواره‌هاست. برای رهایی از این معضل که اغلب گریبانگیر شعر دولتی نیز هست، پیشنهاد می‌شود که به جای فراخوان برای ارسال شعرهای سفارشی، دبیرخانة این جشنواره‌ها به کتاب‌های چاپ شده یا شعرهای چاپ شده در نشریات ادبی جایزه بدهند. آثاری که از صمیم دل و نه به خاطر جایزه و کسب مقام سروده شده‌اند و نمایندة ایمان و صمیمیت سرایندة صادق این نوع شعرهاست.

مثل حوزه‌هنری که در سال 86 با رأی هیأت داوران متخصص، جایزة ده‌سال طنز مکتوب را در تمام زمینه‌ها به شاعران و نویسندگان و هنرمندان طنز اهدا کرد. دبیرخانه این جشنواره‌ها با تشکیل هیأت کارشناسی متخصص در همان نوع از شعر، می‌توانند تولیدات شاعران این نوع شعرها را در نشریات و سایت‌ها شناسایی و معرفی نمایند. به‌ویژه در بین شعرای جوان و پیرسال شهرستانی.

**

«رضا اسماعیلی» از شاعران فروتن امروز است که پا به پای انقلاب آمده است و در اغلب قالب‌ها از کلاسیک و نیمایی و آزاد تا فرانو، طبع آزمایی کرده است.

زیباترین شعرهای مناسبتی در مورد ائمه اطهار(ع) را در قالب غزل و آزاد از ایشان خوانده‌ایم که چون از دل برآمده، لاجرم بردلها نشسته است. مجموعه شعر تازه‌ایشان که کتاب سال شعر رضوی نیز شده است «کبوترانه بخوان آسمان هشتم را» نام دارد و توسط انتشارات سخن گستر مشهد چاپ و منتشر گردیده است. این کتاب در دو بخش غزل و رباعی تنظیم شده و طبق معمول از صمیمیت و صداقت خاصی برخوردار است. نگاه نو، لحن متنوع، ساختار بدیع، تنوع سوژه و زبان امر وزین‌ شعرها ویژگی‌های این مجموعه است. رضا اسماعیلی در این شعرها واقعیت خود را سروده است.

او بیشتر از این‌که به مقام اولی و جایزه و کف و هورا بیندیشد، صادقانه و با خلوص نیت این مجموعه را، نه به زبان رسمی و نه عامیانه، بل از زبان دل سروده است:

پُرم ز حجم ترنم، اگر چه خاموشم

طنین نام تو پیچیده باز در گوشم

سفر به مشهد چشم تو کرده‌ام امشب

که با حقیقت آئینه‌ها هماغوشم

نشسته‌ام به تماشای گنبد زردت

زلال نور تو را عاشقانه می‌نوشم

خوشم زحال و هوای حرم، خوشم با تو

ز عطر خاطره‌های سپید مدهوشم

غریب و خسته به درگاهت آمدم مولا

بخوان سرود اجابت دوباره در گوشم

**

رضا اسماعیلی، بعد از غزلیات پرشور دربارة ائمه اطهار(ع)، از زبان رباعی نیز خوش درخشیده و توانسته است مضمون‌سازی‌های زیبایی در این قالب داشته باشد:

تهران ـ مشهد مگو که خیلی راه است

این راه که روشن از شهود ماه است

تهران ـ مشهد قسم به خورشید توس

عاشق بشوی مسافتی کوتاه است

**

با شوق، زیارتت، حرم می‌آیم

دلسوخته، پابه‌پای غم می‌آیم

پرواز پُر و بلیت...؟ اما غم نیست

با خط هوایی دلم می‌آیم

**

غم نیست که مشهد حضورت دور است

یا چشم من از ندیدنت بی‌نور است

ایمان به تو دارم و خیالم تخت است

وقتی تو طلب کنی، زیارت جور است!

شعر فریاد شعر اعتراض

گفتاری گذرا پیرامون شعر متعهدانه ایران
شعر فریاد شعر اعتراض
سید محمود سجادی ـ30


وی حتی در غزل نیز که اصولاً به مضامین عاشقانه اختصاص دارد، افکار انقلابی و سیاسی خود را تسری داد:

لاله خونین کفن از خاک سر آورده برون

خاک مستورة قلب بشر آورده برون

نیست این لالة نوخیز که از سینة خاک

پنجة جنگ جهانی جگر آورده برون

دل ماتمزدة مادر زاری است که مرگ

از زمین همره داغ پسر آورده برون

دست خونین زمین است که از بهر دعا

صح‌جویانه زکوه و کمر آورده برون

آتشین آه فرو مرده مدفون شده‌ای است

که زمین از دل خود شعله در آورده برون

پاره‌های کفن و سوخته‌های جگر است

کز پی عبرت اهل نظر آورده برون

«فرخی یزدی» متولد 1267 و مقتول در سال 1318 شمسی از ابتدای جوانی خود مبارزة بی‌امانی را با استبدادگران و ستمکاران و نیروهای ضد مردمی آغاز کرد و در روزنامه معروف سیاسی خود «طوفان» شعرهای میهنی کوبنده‌ای را به چاپ رساند. او در سال 1318 شمسی در زندان شهربانی تهران توسط ایادی رضا خان به شهادت رسید. شعر معروف آزادی او را بارها خوانده‌ایم و در اوایل انقلاب نیز به صورت سرودی ملی و میهنی شنیده‌ایم:

آن زمان که بنهادم سر به پای آزادی

دست خود زجان شستم از برای آزادی

تا مگر به دست آرم دامن وصالش را

می‌دوم به پای دل در قفای آزادی

در محیط طوفانزا ماهرانه در جنگ است

ناخدای استبداد با خدای آزادی

یکی دیگر از شاعران که فی‌الحقیقه به عصر بیداری تعلق دارد، «ابوالقاسم عارف قزوینی» است که در حدود سال 1300 هـ ق در قزوین به دنیا آمده و از شانزده سالگی به شعر و شاعری روی آورده. با شروع نهضت مشروطیت، مشتاقانه به خیل آزادیخواهان پیوسته و تمام هم و غم و استعدادهای هنرمندانة خود را در جهت تقدیس و توسعة‌ اندیشة مشروطه‌خواهی و دفاع از مشروطه‌خواهان به کار برد. چه از نظر شاعری و چه از حیث موسیقی و آوازخوانی همواره مردی آزاده، آزادیخواه و ملت‌دوست بوده است. این عارف و شاعر ملی، در تصنیف‌سازی، آنهم تصنیف‌های سیاسی و انقلابی، نهضتی به وجود آورد و به زودی صفحه‌های آوازش به خانه‌های متمکنین و اهل ذوق و فکر و همة آنهایی که در خانه جعبه‌های آواز داشتند، راه پیدا کرد. نمونه‌ای که ذیلاً آورده می‌شود، جزو اشعار انقلابی و سیاسی اوست:‏

لباس مرگ بر اندام عالمی زیباست

چه شد که کوته و زشت این قبا به قامت مست

زحد گذشت تعدی کسی نمی‌پرسد

حدود خانة بی خانمان ما زکجاست

چه شد که مجلس شورا نمی‌کند معلوم

که خانه خانة غیرست یا که خانة ماست

خراب مملکت از دست دزد خانگی است

زدست غیر چه نالیم هرچه هست از ماست

عارف به طور کلی شاعری پرشور است، نه اندیشمند. احساساتش بر اندیشه‌اش می‌چربد.

نمی‌توان او را در عداد شاعران مطرح و مثال‌زدنی ایران به حساب آورد.

او روحی حساس و ناملایم داشت و خصوصیات یک انقلابی احساساتی را دارا بود. دیدیم که سالهای آخر عمر خود را نیز با اعتیاد و فقر خودخواسته و خودکرده و حشر و نشر با کسانی که به طور ماهوی ضد انقلاب بودند، گذراند.

او این بخت بلند را داشته ـ هر چند بدون هیچ ارتباط معقولی ـ که در آرامگاه ابن سینا و در جوار آن حکیم بزرگ و طبیب بین‌المللی در همدان مدفون شود.

شاعر انقلابی دیگر این دوره «محمدرضا میرزادة عشقی» است که در تیر ماه 1303 شمسی در سن 30 سالگی توسط دو تن از ایادی پلیس مخوف رضاخانی در کنار حوض‌خانه‌اش با گلوله ترور شد و در عنفوان جوانی و استعداد به قتل رسید. او یکی از پیشگامان شعر متفاوت و نوگرایانه است.


اوزان جدیدی را تجربه کرد و شعرهای دلپذیری را به جامعة شعردوست زمان خود هدیه نمود که خوشبختانه ما آنها را تحت عنوان «کلیات مصور عشقی» حاوی اشعار، منظومه‌ها و نوشته‌های او به کوشش علی‌اکبر مشیر سلیمی، سالهاست که در اختیار داریم.

در بحث از تحولات شعر معاصر و آنچه که به شعر نیمایی منتهی شد، به اعتبار تغییرات و تحولات مربوط به اوزان و قوالب شعری و مضامین جدید، ناگزیر و به حق باید از او نام برد.‏

وی از مخالفین سرسخت قرارداد 1919 وثوق‌الدوله است.