سقوط ؛‌ پدر و پسر - معلومات عمومی + دانشنامه ویکی پدیا + سایت مرجع

معلومات عمومی + دانشنامه ویکی پدیا + سایت مرجع

سایت مرجع اطلاعات عمومی ، سایت مرجع مقالات ، سایت مرجع اطلاعات عمومی . معلومات عمومی . اسامی شاهنامه . اسامی ساختمان . اسم دختر شاهنامه ای . اسم دختر ایرانی در شاهنامه . اسامی زنان شاهنامه . اسامی دختر در شاهنامه . اسامی دخترانه شاهنامه . 15,331,201

جمعه 25 تیر‌ماه سال 1395 ساعت 11:35 ق.ظ

سقوط ؛‌ پدر و پسر


شاهی که گریخت
سقوط ؛‌ پدر و پسر
ایرج آدیگوزلی


محمدرضا درست برخلاف خواهر دوقلویش اشرف، کمرو و حتی نرم و ملایم و فاقد اعتماد به نفس بود. در هفت‌سالگی نزدیک بود از بیماری حصبه بمیرد. در آن روزها واقعاً هیچ دارویی در تهران وجود نداشت. پزشکان مردد بودند و اعضای خانواده در اطراف بستر بیمار دعا می‌کردند. آنگاه تب به بالاترین درجه رسید و همه از او قطع امید کردند. محمدرضا ادعا می‌کرد که در این هنگام حضرت‌علی (ع) داماد پیامبر و دومین شخصیت مقدس اسلام به عقیدة شیعیان بر او ظاهر شد و کاسه‌ای به او داد که مایعی در آن بود. او مایع را نوشید. فردای آن، تب فروکش کرد و حال او رو به بهبود رفت. او در سراسر عمرش این داستان را تعریف می‌کرد. این یکی از معجزات متعددی بود که به عقیدة او برایش روی داده بود. ادعا می‌کرد که نظرکردة خداست. (ولی هیچ‌گاه روحانیون را دارای رهبری الهی نمی‌دانست.)

رضاشاه تحصیل‌نکرده بود و سواد کمی داشت اما مصمم بود که فرزندانش تحصیلات خوب داشته باشند. این بود که ولیعهد را به مدرسة لو روزه، مؤسسة بین‌المللی مشهور سویسی برای جوانان ثروتمند فرستاد. بعدها اغلب می‌گفتند که محمدرضا در سوییس به دموکراسی علاقه‌مند شد ولی تلاشهای بعدی او در آشتی‌دادن این طرز فکر با طرز حکومت در ایران با اشکال مواجه گردید. او بعدها نوشت: «سالهایی که در سوییس گذراندم مهم‌ترین سالهای عمرم بود... من یاد گرفتم که دموکراسی چیست... هنوز به دموکراسی اعتقاد دارم ولی نه بدون انضباط، چون دموکراسی بدون نظم مترادف با هرج و مرج است.»

هنگامی‌که نوجوان هفده‌ساله پس از پنج سال اقامت در سوییس به ایران بازگشت تغییرات زیادی در اثر اقدامات نوسازی پدرش روی داده بود. اکنون تهران دارای بولوارهای پردرخت با چراغ برق شده بود. ایران داشتن بعضی ارتباطات جهانی با غرب را در پیش گرفته بود. سراسر کشور تحت کنترل شدید پدرش قرار داشت. حتی کدخدایان دهات را تهران تعیین می‌کرد. با قدرت‌گرفتن ارتش استقلال عشایر درهم شکسته بود.

رضاشاه وظیفة عمده‌ای به عهدة پسرش واگذار نکرد و محمدرضا را در دانشکدة افسری گذاشت. محمدرضا نوزده ساله که شد، رضاشاه صلاح دید که ولیعهد باید ازدواج کند و در جستجوی همسری مناسب برای او در خاورمیانه ـ از نظر اصل و نسب ـ برآمد. بعدها پسرش نوشت: «او با رک‌گویی ذاتی خود ـ که شاید برای طرح برنامه‌ها مناسب‌تر بود تا مسائل عاطفی ـ تحقیقاتش را شروع کرد.» مناسب‌ترین کاندیدا فوزیه بود که تنها هفده سال داشت ولی زیباترین خواهر موردعلاقة ملک‌فاروق پادشاه مصر بود. دو نوجوان از این ترتیب آگاه شدند و در بهار 1939 با یکدیگر ازدواج کردند.

در آغاز کار، همه‌چیز به‌خوبی و خوشی گذشت. شاهزاده‌خانم همان قدر که زیبا بود اهل شوخی و تفریح هم بود. یکبار سسیل بیتون دربارة او نوشت:

اگر بوتیچلی زنده می‌شد و می‌خواست تابلوی ونوس آسیایی یا بهار را نقاشی کند، مدل او می‌توانست فوزیه باشد، و از مشاهدة ملکه با چهره‌ای به‌شکل قلب و بی‌اندازه رنگ‌پریده، چشمان آبی نافذ، لبان ارغوانی برگشته، موهای بلوطی تیره که به‌طرز زیبایی از پیشانی‌اش شروع می‌شد و به پشت سرش می‌ریخت، غرق در شادمانی می‌شد.

تنها فرزند آن دو شهناز بود که در 1940 به دنیا آمد. اما از آن پس زناشویی رو به تیرگی گذاشت. در آن هنگام دربار مصر یکی از مدرن‌ترین و پررفت‌و‌آمدترین دربارهای جهان بشمار می‌رفت. چشم‌و‌گوش فوزیه باز بود و دست‌کم در اثر محبتهای برادرش که شیفته‌اش بود به تجمل و نازپروردگی عادت کرده بود. در آن روزها تهران برعکس قاهره جامعه‌ای فقیر و ابتدائی داشت. مانند این بود که شاهزاده خانم را از پاریس به یک شهرستان کوچک تبعید کرده باشند.

هنگامی‌که جنگ جهانی دوم آغاز شد، ایران ارتباط نزدیکی با آلمان داشت. نازیها با پشتکار فراوان از رضاشاه پهلوی چاپلوسی و از تمایل او به آزادکردن ایران از یوغ سلطة انگلیسیها و روسها بهره‌‌برداری می‌کردند. رضاشاه در سالهای اولیة سلطنت خود به یک سلسله توافق با مسکو نایل شده و به رژیم کاپیتولاسیون که براساس آن بیگانگان خارج از صلاحیت دادگاههای ایران قرار داشتند خاتمه داده بود. انگلیسیها این ترتیب را پذیرفتند ولی در 1932 که رضاشاه امتیاز نفت انگلیس را یک‌جانبه ملغی کرد خشمگین شدند.

برچسب‌ها: ایرج آدیگوزلی
نظرات (0)
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
پست الکترونیک : عدم نمایش ایمیل بعد از درج
وب/وبلاگ :